Geschiedenis Stoomrijstpellerij Hollandia

1825: een van de grootste stoomrijstpellerijen van het land

De Zaanstreek telde ooit 121 pelmolens, die gerst tot gort verwerkten. Gort was eeuwen lang een belangrijk voedingsmiddel, tot de aardappel die rol aan het begin van de 19e eeuw overnam. Rijst was toen nog een luxe-artikel. De bewerking van rijst is bijna gelijk aan die van gort: de harde schil moest van de korrel worden verwijderd. De vele pelwindmolens die in de Zaanstreek aanwezig waren, werden in de 19de eeuw vervangen door stoomkracht. De rijstaanvoer komt in 1825 op gang. De stoomrijstpellerij Hollandia aan de Veerdijk was één van de grootste in het land.

Van 1872 tot 1966

 Op 1 maart 1872 wordt door gebr. Laan en Bloemendaal de firma Bloemendaal & Laan opgericht, t.b.v. de exploitatie van rijst en oliemolens en de handel in de hierbij geproduceerde artikelen. De vraag naar rijst was groot en de zaken gingen goed. Op 14 april 1877 werd de eerste steen gelegd voor de rijstpellerij Hollandia aan de Veerdijk te Wormer, en het houten pakhuis Java. Na diverse uitbreidingen van het complex, werd in 1894 het stenen pakhuis Batavia in gebruik genomen.

Nadat in hetzelfde jaar de pakhuizen Bassein, Saigon en Rangoon verbrandden, worden ook deze vervangen door stenen pakhuizen. In 1898 kreeg de pellerij een watertoren, t.b.v. de sprinkler-installatie. In 1902 volgt een uitbreiding van pand Hollandia I. Er komt een nieuwe gevel voor het bestaande pakhuis samen met de klokkentoren. In 1903 wordt een 650 Pk stoommachine van het merk Stork & Co, Hengelo, geplaatst. Het zijn de topjaren van de firma.

In 1914 wordt een capaciteit van 525.478 balen rijst gehaald. De twee Wereldoorlogen zorgden voor een snelle neergang van de industrie. Daarnaast gingen exporterende landen zelf pellen. De stoommachine heeft dienst gedaan tot 1959. In 1966 is het gedaan met de activiteiten en wordt de productie beëindigd.

1980 tot heden: Stichting Hollandia

 In 1980 wordt een Stichting opgericht, met als doel: ‘het vinden van een herbestemming voor de panden en met de daaruit voortkomende exploitatie de panden in de staat van 1910 terug te restaureren’. Deze stichting is vervolgens eigenhandig begonnen met het restaureren van rijstpellerij Hollandia. Nog voor de geplande oplevering van het complex in 2011, hebben trendy bedrijven de weg naar de monumentale panden gevonden. De opening van de Stoomhal als evenementenlocatie in dit pand is het gevolg van het feit dat de stichting dit unieke pand ook graag voor een breder publiek wil openstellen.